İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu, bu yıl sistemin en tepesindeki isimlerin öz eleştirilerine sahne oldu.
Bunlardan en ilginç olanını BlackRock CEO’su Larry Fink dile getirdi. Larry Fink, son 30 yılda yaratılan ekonomik modelin halka hiçbir şey vermediğini belirterek, "Kapitalizmin son büyük faciasına hazırlanın" diyerek dinleyenlere ilginç uyarılarda bulundu.
Larry Fink, Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle başlayan sürecin muhasebesini yaparken gelir adaletsizliğinin sürdürülemez boyutlara ulaştığını vurguladı.
Larry Fink, "Berlin Duvarı yıkıldığından beri tarihin en büyük serveti yaratıldı ama bu para, toplumsal barışı bozacak kadar küçük bir azınlığın cebine girdi. Bu kadar adaletsiz bir dağılımı hiçbir toplum uzun süre kaldıramaz, sonunda sistem çatırdar" ifadelerini kullandı.
Konuşmasının en çarpıcı bölümlerinden biri, iş dünyasının geleceğine yönelik çizdiği karamsar tablo oldu. Küreselleşme sürecinde fabrika işçilerinin yaşadığı işsizlik travmasının bir benzerinin şimdi ofis çalışanlarını beklediğini belirten Larry Fink, şu can alıcı uyarıyı yaptı:
"Küreselleşme fabrikadaki işçiyi nasıl vurduysa, Yapay Zeka da şimdi aynısını ofis çalışanlarına, avukatlara, analistlere ve diğer benzer çalışanlara yapacak. Ben gelecekten değil, bugünden bahsediyorum. Kriz beyaz yakalıları yutmaya geliyor."
BlackRock patronu Larry Fink, teknolojik dönüşümün halktan gizlenen maliyetini de açıkça ifşa etti. Yapay zeka veri merkezlerinin devasa enerji tükettiğini hatırlatan Larry Fink, bu merkezlerin milyarlarca dolarlık altyapı maliyetlerinin elektrik dağıtım şirketleri aracılığıyla "Hizmet bedeli" veya "Ek yük" adı altında vatandaşın faturasına eklendiğini söyledi.
Larry Fink durumu, "Siz evde çay demlerken, aslında dev şirketlerin yapay zekasını besleyen sistemin masrafına ortak ediliyorsunuz" sözleriyle basitçe özetledi.
Davos'taki atmosferi bir "İllüzyon" olarak nitelendiren Larry Fink, "Burada toplanmış bir grup elit, herkesin dünyasını şekillendirmeye çalışıyor. Ama asıl darbeyi yiyecek olan halkın bu masada sandalyesi bile yok" diyerek sistemin kopukluğunu eleştirdi.
Larry Fink, çözüm olarak halkın büyümenin sadece "Kurban " veya "Seyirci" olmaktan çıkarılıp, yeni zenginliğin ortağı haline getirilmesi gerektiğini, aksi takdirde küresel çapta büyük bir sosyal patlamanın kaçınılmaz olduğunu belirtti.
Sözde gelişmiş ülke temsilcilerinin toplandığı Davos Ekonomik Forumu aslında küresel sermayeyi elinde bulunduran mutlu azınlığın mevcut servetlerine nasıl yeni servetler ekleyeceğinin yollarının arandığı bir toplantı olmaktan öteye gidemiyor. Gelecek olan işsizlik durumu ve eşitsizlik içeren gelir dağılımı sosyal patlamaları beraberinde getirecektir. Ancak, bu sosyal patlamaların sonucunda hem doğrudan, hem de dolaylı olarak yine en büyük zararı düşük gelirli halk yığınları ödeyecektir. Şimdiye kadar olduğu gibi.
Dünya ekonomisi üzerinde yapılması gereken en önemli şey gelir dağılımındaki dengesizliğin giderilmesi, zengin kesimden yoksul kesime gelir transferinin sağlanması olacaktır.
“Bir toplumun büyüklüğü, en zayıfına nasıl davrandığıyla ölçülür.” (Gandhi)
Yorumlar
Sefa Uysal