Siyasette insanın geçmişi, yalnızca anlattıklarıyla değil, yaşadıklarıyla da ölçülür. Hele söz konusu olan 1970’li yılların siyasal atmosferiyse o yılları anlatmak kolaydır. O yılların kahramanı olmak ise başka bir şeydir. Çünkü 12 Eylül öncesinin Türkiye’sinde siyaset; birkaç toplantıya katılmaktan, birkaç slogan atmaktan veya bugün geriye dönüp o yılların fotoğraflarına bakarak kendisine bir siyasi kimlik inşa etmekten ibaret değildir.

Sokağı vardı. Bedeli vardı. Baskısı vardı. Gözaltısı, soruşturması, işten atılması, fişlenmesi, tehdit edilmesi vardı. En önemlisi ise, risk alma meselesi vardı.
Bugün bazı insanlar geçmişlerini anlatırken kendilerini olduğundan daha büyük göstermeye çalışmaları tam da bu nedenle dikkat çekicidir. Çünkü siyasal tarih, insanın kendisi hakkında yazdığı özgeçmişten ibaret değildir. Günümüzdeki algı oyunları sonucunda kendini büyük devrimci gösteren bazı kişiler 1980 öncesinde siyasi hayatın aktif alanlarında yer alamamış, hiçbir eylemde, hiçbir gösteride bulunmamış olmasına rağmen adeta mirasyedi gibi ön plana çıkıyorlar.

12 Eylül döneminde ise siyasetin ve hak mücadelesinin içerisinde aktif bir aktör olarak yer almak yerine kapitalist olarak sistemde yer almış, gelişmeleri uzaktan izleyenlerin böyle bir tavır takınması oldukça ironik bir görüntü ortaya koyuyor. Herkes aynı koşullarda siyaset yapmak zorunda değildir. Gerek fikir mücadelesinde, gerekse sokaklardaki mücadelede herkes aynı cesareti göstermek zorunda değildir. Fakat mesele, yıllar sonra ortaya çıkıp yaşanmamış bir siyasi geçmişi yaşanmış gibi anlatmaya başladığınızda işler değişir. Çünkü siyaset, geçmişi sonradan makyajlama sanatı değildir. Hele mücadele etmiş ve bedel ödemiş insanların hafızaları halen canlıyken.

İşin ilginç yanı bu kişilerin sonraki yıllarda siyasi yolculuğun farklı duraklardan geçtiklerini görmek o kuşak bileşenlerine üzüntü veriyor.
Elbette siyasi parti değiştirmek demokratik hayatın içerisinde mümkündür. İnsan düşüncesini değiştirebilir. Partisinden ayrılabilir. Başka bir partiye katılabilir. Bunlarda hiçbir sorun yok. Sorun, parti değiştirmek değil; her yeni durakta kendisini yeniden ve daha büyük bir siyasi geçmişin kahramanı olarak sunmaktır.

Siyasi kimlik, rozetlerin toplamı değildir. Bir insanın hangi partinin rozetini kaç kez taktığından çok, hangi dönemde ne yaptığı önemlidir. 
Kendisini bir kuşağının en aktif siyasetçilerinden biri olarak tanımlamak ne kadar etik, bilemiyoruz. Daha sonra arkadaşlarıyla birlikte bu iddia üzerinden insanları bir araya getirerek bir tür siyasi “Üst akıl” çevresi oluşturmak başlangıçta masum gibi görünüyor. Ancak bu girişimin zamanla başka bir biçime büründüğü görmek, o yolda mücadele ettiği için bedel ödeyenlere daha fazla acı veriyor.

Çünkü hep birlikte bir grup oluşturmak başka şeydir. O grubun tek sahibi gibi davranmak başka şey. Fikir alışverişi başka şeydir. İnsanları kendi siyasi beklentileri doğrultusunda yönlendirmeye çalışmak başka şeydir. En önemlisi ise eleştiriye tahammül edememek, siyasetin en büyük zaaflarından biridir. 
Bir siyasi grubun en önemli özelliği, herkesin aynı şeyi söylemesi değildir. Tam tersine, farklı düşüncelerin konuşulabilmesidir. İtiraz edilebilmesidir. Yanlışın söylenebilmesidir. Liderlik iddiasındaki kişinin gerektiğinde karşısındaki insanı dinleyebilmesidir.

Eğer kendisine yönelik eleştirileri dile getirenler önce uyarılıyor, sonra susturuluyor, ardından gruptan uzaklaştırılıyorsa burada artık bir siyasi fikir platformundan söz etmek güçleşir.
Küçük iktidar alanlarının sahipleri, çoğu zaman büyük iktidar sahiplerinden daha tahammülsüz olabilir. Çünkü ellerindeki güç sınırlıdır. Bu nedenle o sınırlı gücü kaybetme korkuları daha büyüktür.
Toplumsal kazanımlar için kurulan mücadele arkadaşlığı, kişisel çıkar aracına dönüşmemelidir. Siyasi arkadaşlıkların en tehlikeli noktası da burasıdır. Birlikte mücadele ettiğini söyleyen insanlar zaman içerisinde birbirlerinin referansına dönüşebilir.

Bir grubun adı, kişinin siyasi ağırlığını artırmak için kullanılabilir. Ortak geçmiş, kişisel beklentilerin meşruiyet aracı haline getirilebilir. İnsanlar bir araya gelir. Güven oluşur. Bir çevre meydana gelir. Sonra bir bakarsınız ki başlangıçta “Biz” diye başlayan cümleler, yavaş yavaş “Ben” diye kurulmaya başlanmıştır. İşte siyaset açısından kırılma noktası budur. Topluluk, kişisel kariyerin basamağına dönüşüyorsa oradaki samimiyeti sorgulamak gerekir. Siyasette insanın kendisini olduğundan büyük göstermesi mümkündür. Bir süre alkış da alabilir. İnsanları kolaylıkla etkileyebilir. Kendisine “Duayen” gibi sıfatlar da yakıştırabilir.

Ama tarih başka türlü çalışır. Tarih, anlatılanlara değil, yaşananlara bakar. Kim nerede durmuş? Kim hangi bedeli ödemiş? Kim hangi mücadelede var olmuş? Kim eleştiriye tahammül etmiş? Kim arkadaşlarının yanında durmuş? Kim kendi çıkarı söz konusu olduğunda ilkesini değiştirmiş?
Bu soruların cevabını hiçbir siyasi unvan gizleyemez. Bir oluşumun adı üzerinden siyaset yapılmaz.

78 kuşağı, Türkiye’nin yakın siyasi tarihinin en ağır bedeller ödeyen kuşaklarından biridir. O kuşağın hatırası, kişisel siyasi kariyerlere sermaye yapılacak kadar ucuz değildir. O dönemi yaşamış olanların acıları, mücadeleleri, kayıpları ve hayalleri vardır. Bu nedenle o kuşağın adını kullanarak kendisine siyasi bir paye çıkarmaya çalışan herkes, önce kendi geçmişiyle yüzleşmek zorundadır. Çünkü bir kuşağın adını taşımak başka, o kuşağın yükünü taşımak başkadır.

İnsan kendisini bir şekilde istediği kadar büyütebilir; ama geçmişi onu büyütmez. Geçmiş, insanı olduğu yerde tutar. Ne eksik, ne de fazla. 
Asıl mesele de budur. Siyasette herkes kendisine bir kürsü bulabilir. Ama herkes o kürsünün hakkını veremez. Kimi insan kürsüye çıkar ve kendi öyküsünü anlatır. Kimi insan ise kürsüden iner ve tarihin karşısında kendi öyküsüyle baş başa kalır.

Çünkü siyasette en zor hesap, başkalarına değil; insanın kendi geçmişine verdiği hesaptır.
“Dün alkışladığına bugün sövenlerin sorunu hafıza değil, menfaattir.” (Anonim)