Ülkenin ekonomik anlamda düze çıkabilmesi içim doğrudan yatırıma muhtaç durumda. Mehmet Şimşek bu yüzden ülkeyi yatırım yapılabilir hale getirmek için geldiğinden beri çeşitli temaslar kuruyor. Belli noktada olumlu geçse de istediğini alamıyor. Geçtiğimiz günlerde X hesabından yaptığı “Türkiye'yi Avrupa Birliği'ne sağlam şekilde yeniden bağlamak istiyoruz” açıklaması da aynı amaca hizmet ediyor. 

Anadolu Ajansı’nın haberine göre; S&P, Türkiye'nin kredi notu görünümünü yükseltti. Ödemeler dengesinin daha da iyileşmesi, döviz rezervlerinin daha hızlı artması ve gelecek 12 ay içinde dolarizasyonda düşüş görülmesi halinde Türkiye'nin kredi notunun yükseltilebileceği bildirildi. 

Diğer büyük kredilendirme kuruluşları da benzer bir bakışa sahip. 2017’de düşmeye başlayan kredi notlarımız 2001 krizi düzeyinde. 

Prof. Dr. Hakan Kara’ya göre en önemli sebebi merkez bankasının yetki alanlarına girilerek rezervlerin heba harcanmasıydı. Kredi notları yükselmeye devam edebilir ancak tekrar yatırım yapılabilir seviyeye çıkmak için kapsamlı reformlar gerekiyor. Bunun önünde çok büyük engeller var. 

Türkiye Dünya çapında bir çamaşır makinesi olma yolunda ilerliyor. Sistem dışında parası olanlar Türkiye’ye geliyor, deyim yerindeyse kurumuş, ütülü ve katlanmış biçimde geri getiriyorlar. 

Bahsettiğim çamaşır makinası kavramı için varlık barışı kavramına bakmak gerekir. Kısa dönemli yatırım çekmek uğruna yapılan bu hamle ülkenin yatırım ekosistemini kirletti. 

Yakın dönemde ilk olarak 2013 ve 2016’da hayatımıza giren varlık barışı kavramı hasası gerçek ve tüzel kişilere, yurt içi ve yurt dışındaki varlıklarını Türkiye’de kayda alma ve bazı avantajlardan yararlanma olanağı sunuyor. Hem de 2016 ve 2020’deki düzenlemelerde vergi ödemeyerek! 

Süresi de çok manidardı. 2020 yılında yürürlüğe giren ve Haziran 2022’ye kadar uzatılıp yeni bitmiş olan yasanın üzerine, halihazırda geçerli olan yasa hemen ardından Temmuz 2022’de yürürlüğe girdi.  

Varlık barışından yola çıkarak; bir konuyu daha ele almak gerekir. Türkiye 2 yıl önce gri listeye alındı. Dönemin bakanı işin ciddiyetinin aksine açıklamalar yapmış olsa da Mehmet Şimşek ehemmiyetinin farkında. 

Nedir gri liste?

G-7 ülkelerinin 1989'da başlattığı FATF, dünya genelindeki kara para aklama ve terörün finansmanı gibi zararlı faaliyetleri engelleme amacı güden bir yapı. Bu liste, uluslararası alanda oldukça etkili ve Türkiye'nin 2021'de bu listede yer alması, kara para aklama ile terör finansmanıyla mücadelede yetersizlik olduğunu göstermesini bir sonucu. Ne yazık ki bugün geldiğimiz noktada ülkemiz Mali, Suriye, Yemen ve Ürdün gibi ülkelerle birlikte "gri liste" kapsamında yer aldı. 

Ekonomi tartışılırken bazen ekonomi dışı konular konuşuluyor. Özellikle bu sofranın en kallavi mezesi hukuk tartışılıyor. Türkiye yapısal değişikler yapmadan yatırım çekmeyi başarsa da uzun vadeli kaliteli yatırımcılar için son yılları bir kenara bırakarak ezber bozması gerekiyor. Yoksa bu tartışmalar bizi kalıcı olarak lig düşürecek. Uluslararası saygınlığı geçtim, kendi öz saygımızı sonsuza kadar kaybedeceğiz.