Günümüz çatışma ortamında başarı, yalnızca tank, gemi, uçak veya asker sayısıyla değil; bilginin hızlı toplanması, doğru analiz edilmesi, hızlı karar alınması ve sahada etkin uygulanmasıyla ölçülüyor.

ABD’nin Venezuela’daki son harekâtı, bu yeni yaklaşımın en net örneklerinden biri oldu.

Uzun süreli cephe savaşları yerine, kısa süreli, hassas ve hedef odaklı operasyonlarla stratejik sonuç elde edilebileceğini gösterdi. Bu harekât aynı zamanda “Etki Odaklı Harekat” konseptinin başarılı bir uygulamasıydı: Yıllarca uygulanan ekonomik yaptırımlarla toplumun direnci zayıflatılmış, silahlı kuvvetlerin etkinliği azaltılmış ve son aşamada kısa bir askeri müdahaleyle hedefe ulaşılmıştır.

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) açısından bu harekâttan çıkarılacak dersler oldukça değerli. Temel harp prensipleri ışığında ve sade bir dille, TSK’nın dikkat etmesi gereken hususlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir. Bilimsel Karar
Destek Süreci: Savaş, doğru, bilimsel temelli ve güncel bilgiyle kazanılır. Aylarca süren hazırlığa rağmen operasyon, tahmin ve bilimsel analizlerle belirlenen birkaç saatlik uygun hava penceresine bağlı kalmıştır. Veri analizi kapasitesinin güçlendirilmesi, meteorolojiden istihbarata kadar tüm unsurların bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi gerekiyor.

Hızlı ve Dinamik Karar Alma: Modern savaşta zaman, kuvvet üstünlüğünden daha kritiktir. Dakikalar içinde karar alıp uygulamak, günler sonra daha büyük kuvvetle müdahale etmekten daha etkili sonuç veriyor. Komuta kademelerinde hızlı karar döngüsü kurumlaştırılmalı.
Sade ama Kapsamlı Planlama: Tüm olası senaryoları kapsamak koşuluyla, plan ne kadar sade olursa sahadaki icra o kadar hatasız olur.
Baskın (Sürpriz) Unsuru: Tespit edilmeden hedefe ulaşıp ayrılmak, açık çatışmadan daha büyük etki yaratıyor. Harekât emniyeti ve bilgi güvenliği, operasyonun başarısının anahtarıdır.
Hedef Odaklılık: Artık ülkeleri tamamen işgal etmek yerine, kritik komuta - kontrol ve yönetim yeteneklerini kısa sürede etkisiz hale getirmek mümkün ve en etkili çözüm olabilir. Geniş çaplı harekâtlar yerine nokta/odaklı operasyonlar önem kazanıyor. Doğru hedef seçimi hem süreyi hem maliyeti hem de kaybı düşürürken kazancı artırır.
İstihbarat Etkinliği: Başarı; sinyal, görüntü, insan, açık kaynak ve siber istihbaratın birleştirilmesiyle geldi. Yerel işbirlikçilerin katkısı da göz ardı edilmemeli. TSK, farklı istihbarat disiplinlerini tek merkezde entegre edebilecek yapıya kavuşmalı.
Kurumlar Arası Koordinasyon (Emir-Komuta Birliği): İstihbarat ve harekât, birden fazla kurumun ortak çalışmasını gerektiriyor. Koordinasyon eksikliği, hız ve sürpriz avantajını yok ediyor.
Siklet Merkezi Prensibi: Yüzlerce hava aracı kullanılmış olsa da operasyon saatler içinde tamamlandı. Asıl etki, platform sayısından değil, kuvvetin en kritik hedefe odaklanmasından ve yarattığı psikolojik baskıdan geldi. Mevcut kısıtlı kaynakların en yüksek etkiyi yaratacak noktaya yoğunlaştırılması sağlanmalı.
Sürdürülebilir Tempo: Bir hava aracı vurulmasına rağmen harekât kesintisiz devam etti. Bu, planlamanın sadece başarıya değil, sürekliliğe göre yapıldığını gösteriyor. Olumsuz durumlara karşı dayanıklı ve dinamik planlama ile icra anlayışı benimsenmeli.
Gerçekçi Eğitim ve Hazırlık: Hedef binanın birebir maketi üzerinde yapılan tekrarlı çalışmalar, sahada büyük fark yarattı. Tatbikatların mümkün olduğunca gerçekçi hale getirilmesi, belirsizlik anlarında üstünlük sağlar.
Emniyet ve Dijital Ayak İzi: En üst düzey korumaya sahip kişiler bile günlük rutinleri, cep telefonu kullanımı ve dijital izleri üzerinden takip edilebiliyor. Kritik personelin güvenliğinde dijital disiplin ve rutin değişikliği zorunlu.
Caydırıcılık: Üstün ateş ve manevra kabiliyeti, sadece kullanılmak için değil, caydırmak için de var. Karşı tarafın “ne zaman ve nasıl müdahale edileceği” belirsizliği bile hareket kabiliyetini kısıtlıyor. Bu psikolojik etki bilinçli şekilde kullanılmalı.
Göreve Özel Kuvvet ve Techizat Yapısı: Düşük irtifada gece şartlarında radarlara yakalanmadan uçabilen ve elektronik harp, keşif - hedef tespit kabiliyetine sahip helikopterler, gece operasyonlarının vazgeçilmezi olmayı sürdürdü. Her göreve uygun özel platform ve teçhizatın envanterde bulundurması önemli.

Liyakat ve Moral: Teknik üstünlük kadar, personelin eğitim seviyesi, tecrübesi, motivasyonu ve liyakat esaslı görevlendirme belirleyici oluyor.

Etki Odaklı ve Hızlı Hareket edebilen birimler: Günümüz Harekat ortamında hızlı hareket edebilen, hedefine hızla ulaşabilen ve verilen görevi hızlı tamamlayabilen birimlerin; hantal ve kalabalık birimlere göre daha etkin ve faydalı olduğu ortaya çıkmıştır. TSK’nın kuvvet yapısı bu doğrultuda gözden geçirilmelidir.

Sonuç olarak, milli güvenliğimiz yalnızca askeri güçle değil; toplumsal dirençlilik, adalet, hukukun üstünlüğü ve harekata hazır bir ordu yapısıyla sağlanır. TSK’nın bu dersleri içselleştirerek daha da hazır, daha da süratli ve daha da etkin bir yapıya kavuşması, hepimizin ortak hedefi olmalıdır.