Danıştay 10. Dairesi’nin Ayasofya kararının ardından Resmi Gazete’de Cumhurbaşkanı kararı yayımlandı. Ayasofya Camii’nin yönetiminin Diyanet İşleri Başkanlığına devredilerek ibadete açılmasına karar verildi.

Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya Camii’ni müze yapan 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal etti.
Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, Ayasofya Camii’ni müzeye dönüştüren 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararının iptali için Danıştay’da dava açmıştı. Davayı karara bağlayan Danıştay 10. Dairesi, Bakanlar Kurulu kararının iptaline hükmetti. Daire, kararında şu değerlendirmelerde bulundu:
“Dava konusu Bakanlar Kurulu kararı, yukarıda yer verilen mevzuat, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve AİHM kararları kapsamında değerlendirildiğinde Ayasofya’nın statüsü muhafaza edilerek hukuk düzenimizle güvence altına alınan özel hukuk tüzel kişiliğini haiz mazbut vakıf niteliğindeki Fatih Sultan Mehmet Han Vakfı’nın mülkiyetinde olduğu, Ayasofya’nın vakfedenin iradesi gereği sürekli şekilde cami olarak kullanılması için toplumun hizmetine sunulduğu, bedelsiz olarak kamunun istifadesine terk edilmesi yönüyle hayrat taşınmaz niteliği taşıdığı, tapu belgesinde de cami vasfı ile tescilli bulunduğu, Vakıf senedinin hukuk kuralı etki, değer ve gücünde olduğu, vakfedilen taşınmazın vakıf senedindeki niteliğinin ve kullanım amacının değiştirilemeyeceği, bu hususun tüm gerçek ve tüzel kişilerle birlikte davalı idare için de bağlayıcı olduğu, devletin vakıf varlığının, vakfedenin iradesine uygun olarak kullanılmasını sağlama yönünde pozitif yükümlülüğü, vakıf mal ve hakları ile ilgili olarak vakfedenin iradesini ortadan kaldıracak şekilde müdahalede bulunmama yönünde de negatif yükümlülüğünün bulunduğu kuskusuzdur. Bu durumda Türk hukuk sisteminde kadimden beri korunarak yaşatılan Vakfa ait taşınmaz ve hakların vakfiyesi doğrultusunda istifadesine bırakıldığı toplum tarafından kullanılmasına engel olunamayacağı, vakıf senedinde sürekli olarak tahsis edildiği cami vasfı dışında kullanımının ve başka bir amaca özgülenmesinin hukuken mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, bu hususlar dikkate alınmaksızın Ayasofya’nın cami olarak kullanımının sonlandırılarak müzeye çevrilmesi yönünde tesis edilen dava konusu Bakanlar Kurulu Kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.”

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN KARARI İMZALADI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya Camii’nin Diyanet İşleri Başkanlığına devredilerek ibadete açılmasını sağlayan kararı imzaladı.
Sosyal medya hesabından “Hayırlı olsun” ifadeleri ile paylaşımda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzaladığı kararda şu ifadelere yer verildi:
“İstanbul ili Fatih ilçesinde bulunan Ayasofya Camii’nin müzeye çevrilmesi hakkındaki 24.11.1934 tarihli ve 2/1589 sayılı Bakanlar Kurulu kararı, Danıştay 10’uncu Dairesinin 02.07.2020 tarihli ve E:2016/16015, K:2020/2595 sayılı kararı ile iptal edildiğinden Ayasofya Camii’nin yönetiminin 22.06.1965 tarihli ve 663 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 35. maddesi gereğince Diyanet İşleri Başkanlığına devredilerek ibadete açılmasına karar verilmiştir.”

KARAR TBMM’DE AYAKTA ALKIŞLANDI
TBMM’de Ayasofya’nın ibadete açılmasına ilişkin karar okunurken milletvekilleri tarafından ayakta alkışlandı. Ayasofya’nın Diyanet İşleri Başkanlığına devredilerek ibadete açılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararı TBMM Genel Kurulunda okundu. Ayasofya kararı milletvekilleri tarafından ayakta alkışladı.

BOZDAĞ: DANIŞTAY HUKUKA SAHİP ÇIKTI
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Bozdağ, Danıştay’ın Ayasofya kararı ile ilgili şu açıklamayı yaptı:
“Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya’yı müzeye çeviren Bakanlar Kurulu kararını Ayasofya’nın Fatih Sultan Mehmed Han Vakfı’nın mülkü olduğu, vakfedenin iradesine uygun cami olarak kullanıma tahsis edilmiş hayrat olduğu, tapu belgesinde cami vasfı ile tescilli bulunduğu, vakıf senedinin hukuk kuralı etki, değer ve gücünde olduğu, vakfedilen taşınmazın vakıf senedindeki vasıf ve kullanım amacının değiştirilemeyeceği, vakıf senedinin devleti de bağladığı, vakfedilen varlığın vakfedenin iradesine uygun kullanmada devletin yükümlülüğü bulunduğu, vakfedilen mal ve hakların vakfedenin iradesine aykırı kullanmama ve kullandırmama konusunda negatif yükümlülüğü olduğu, vakıf senedinde tahsis edildiği cami vasfı dışında başka bir nitelikle ve amaçla kullanılamayacağı gerekçeleriyle oy birliği ile iptal etmiştir. Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya’yı müzeye çeviren Bakanlar Kurulu kararını iptal ederek hukuka ve hakka sahip çıktı. Danıştay’ın kararıyla adalet tecelli etti, hak yerini buldu. Bu hukuki ve tarihi kararı veren Danıştay 10. Dairesi Başkan ve üyelerini gönülden tebrik ediyorum. Allah’a sonsuz hamd ve şükürler olsun ki Ayasofya’yı müzeye çeviren Bakanlar Kurulu kararı iptal edildi. Danıştay’ın Ayasofya kararı ile Türkiye, egemen, bağımsız ve güçlü bir devlet olduğunu göstermiştir, fetih hakkına ve ruhuna sahip çıkmıştır.”

Diyanet İşleri Başkanı Erbaş’tan Ayasofya paylaşımı
Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, Danıştay’ın Ayasofya kararının ardından sosyal medya hesabı Twitter’dan “Elhamdülillah” şeklinde paylaşım yaptı. Erbaş, ayrıca Ayasofya’nın fotoğrafını paylaştı.